ماهِ پریده‌رنگ

شعری از پرسی بیش شلی (۱۷۹۲-۱۸۲۲)، که برای ماه سروده. (برگردان به فارسی از خودم)

A poem by Percy Bysshe Shelley (1792-1822)

           Art thou pale for weariness

اینکه رنگ به رخسار نداری از خستگیِ                                                                                

           Of climbing heaven and gazing on the earth, 

به آسمان فراز آمدن و به زمین نگریستن است،                                                                   

          Wandering companionless

 یا از بی‌همدلی و سرگردان بودن                                                                                    

           Among the stars that have a different birth,

 در میان ستارگانی با زادگانی دیگر،                                                                                 

           And ever changing, like a joyless eye

 و همیشه در تغییر، همچون چشمی ناشاد                                                                           

           That finds no object worth its constancy?

که هیچ چیز ارزش نگاهش را ندارد؟                                                                              

We aren't really here...

"Besides, we aren't even here," he added.

"How do you mean?"

"Have you any idea of the mathematical probabilities involved for any given chunk of matter in the universe to be eligible for participation in the biosphere, whether as a leaf, a sausage, or even drinkable water? Or breathable air? The odds are about a quadrillion to one against it! Our universe is a prodigiously lifeless place. One particle in a quadrillion may enter into the life cycle, the procession of birth and death, growth and decay -- consider what a rare event that must be. And now I ask you to consider not the probability of a piece of food, or of a drop of water, or of a breath of air -- but the probability of an embryo! Take the ratio of the mass of the universe -- the burnt-out suns, the frozen planets, those cosmic garbage dumps we call nebulae, that enormous cloaca of dust and rubble and noxious gas we think of as the Milky Way, all that thermonuclear fermentation, that swirling of debris -- take the ratio of that total mass to the mass of a human body; there you have your probability for a chunk of matter, equal in weight to a man, to be a man -- and that probability is negligible!"

"Negligible?" I said.

"In other words, you and I, all of us in this room, statistically we can't exist, we aren't really here. . ."

From chapter 11, Memoirs Found in a Bathtub, written by Stanislaw Lem

Heechee Captain

Each beat of Captain’s twin hearts took half a day in the universe outside. When the Sumerians came down from their mountains to invent the city on the Persian plateau, Captain was invited to participate in the forthcoming anniversary talk. As he prepared his guest list, Sargon built an empire. While he instructed his machines with the program for the meeting small, shivering men hewed blue stone into menhirs to form Stonehenge. Columbus discovered America while Captain was fretful over last-minute cancellations and changes; he finished his evening meal while the first human rockets tottered into orbit and decided to stretch his legs before retiring as a human explorer, wild with surprise, broke into the first Heechee tunnel on Venus. He slept through the time of Robin Broadhead’s growth, puberty, voyage to Gateway and voyages from it, the discovery of the Food Factory, the decision to explore it. He half woke just as the Herter-Hall party was starting its four-year climb to orbit, and went back to sleep-to him it was the equivalent of less than an hour-through all their wearying trip. Captain, after all that, was still relatively young. He had the equivalent of a good ten years of active, energetic life ahead of him-or what the outside universe would see as a quarter of a million years.

From "Beyond the blue event horizon" by Frederik Pohl,

From the chapter "The place where the Heechee went".

از کتاب جامعه

برگردان به فارسی از کتاب مقدس، ترجمهٔ قدیم، چاپ سوم ۲۰۰۲ میلادی، انتشارات ایلام، لندن

-------------------------------

کلام جامعهٔ بن داود که در اورشلیم پادشاه بود: باطل اباطیل، جامعه می‌گوید، باطل اباطیل، همه چیز باطل است.
کتاب جامعه، باب اول، آیهٔ ۲

Vanity of vanities, says the Preacher, vanity of vanities; all is vanity.

Ecclesiastes 1:2, King James 2000

همهٔ چیزها پر از خستگی است.
کتاب جامعه، باب اول، آیهٔ ۸

All things are full of weariness;

Ecclesiastes 1:8, King James 2000

 آنچه بوده‌است همان است که خواهد بود، و آنچه شده‌است همان است که خواهد شد و زیر آفتاب هیچ چیز تازه نیست.
کتاب جامعه، باب اول، آیهٔ ۹

The thing that has been, it is that which shall be; and that which is done is that which shall be done: and there is no new thing under the sun.
Ecclesiastes 1:9, King James 2000

 دل خود را بر دانستن حکمت و دانستن حماقت و جهالت مشغول ساختم. پس فهمیدم که این نیز در پی باد زحمت کشیدن است. زیرا که در کثرت حکمت، کثرت غم است و هر که عِلم را بیافزاید، حزن را می‌افزاید.

کتاب جامعه، باب اول، آیات ۱۷ و ۱۸

And I set my heart to know wisdom, and to know madness and folly: I perceived that this also is like grasping the wind. For in much wisdom is much grief: and he that increases knowledge increases sorrow.
Ecclesiastes 1:17-18, King James 2000

زیرا که وقایع بنی‌آدم مثل وقایع بهایم است؛ برای ایشان یک واقعه است؛ چنانکه این می‌میرد به همان‌طور آن نیز می‌میرد و برای همه یک نَفَس است و انسان بر بهایم برتری ندارد چون‌که همه باطل هستند. همه به یک جا می‌روند و همه از خاک هستند و همه به خاک رجوع می‌نمایند. کیست روح انسان را بداند که به بالا صعود می‌کند یا روح بهایم را که پایین بسوی زمین نزول می‌نماید؟
کتاب جامعه، باب سوم، آیات ۱۹ تا ۲۱

Surely the fate of human beings is like that of the animals; the same fate awaits them both: As one dies, so dies the other. All have the same breath; humans have no advantage over animals. Everything is meaningless. All go to the same place; all come from dust, and to dust all return. Who knows if the human spirit rises upward and if the spirit of the animal goes down into the earth?

Ecclesiastes 3:19-21, New International Version

Cohen the Barbarian

The barbarian chieftain said: “What then are the greatest things that a man may find in life?” This is the sort of thing you’re supposed to say to maintain steppecred in barbarian circles.

The man on his right thoughtfully drank his cocktail of mare’s milk and snowcat blood, and spoke thus: “The crisp horizon of the steppe, the wind in your hair, a fresh horse under you.”

The man on his left said: “The cry of the white eagle in the heights, the fall of snow in the forest, a true arrow in your bow.”

The chieftain nodded, and said: “Surely it is the sight of your enemy slain, the humiliation of his tribe and the lamentation of his women.”

There was a general murmur of whiskery approval at this outrageous display.

Then the chieftain turned respectfully to his guest, a small figure carefully warming his chilblains by the fire, and said: “But our guest, whose name is legend, must tell us truly: What is it that a man may call the greatest things in life?”

The guest paused in the middle of another unsuccessful attempt to light up.

“What shay?” he said, toothlessly.

“I said: What is it that a man may call the greatest things in life?”

The warriors leaned closer. This should be worth hearing.

The guest thought long and hard and then said, with deliberation: “Hot water, good dentishtry and shoft lavatory paper.”

From  "The light fantastic", the second book of Discworld, by Terry Pratchett

تو کجایی ...

واژگان برگردان فارسی این شعر، خواننده را گمراه می‌کند. شاعر، عزیزی را از دست داده، عزیزی که اکنون همچون رویایی (revo) دور به نظر می‌رسد. شاعر بدون او دیگر هیچ خواسته، تمنا و یا آرزویی (deziro) در این جهان مادی ندارد، او هدفِ (celo) زندگی‌اش را از دست داده، و حال، در اشتیاقِ (sopiro) رسیدن دوباره به او می‌سوزد. اما او می‌گوید که «بدبختی با من است تا مرگ»، و بدبختی او در نرسیدن به عزیز از دست‌رفته است، پس می‌توان چنین تعبیر کرد که او در اشتیاق رسیدن لحظهٔ مرگ خویش است.

نام شعر: تو کجایی... (kie vi estas...)

سراینده: Eska (از صفحات ۵۷ و ۵۸ مجموعه شعرِ Unuaj agordoj) - «اسکا»، لقب Stanislaw KAROLCZYK (زادهٔ ۱۸۹۰)  بود و Unuaj agordoj (به معنی اولین تنظیمات)، مجموعه شعری بود که او و Stanislaw Zygmunt BRAUN در سال ۱۹۱۲ منتشر کردند.

برگردان به فارسی: بندهٔ حقیر

Kie vi estas, ho, revo mia?
Kun vi mi vivis en mond' alia,
For de dolor';

تو کجایی، ای رویای من؟

با تو در جهانی دیگر می‌زیستم،

به دور از رنج؛

En la momento de la malĝojo
Vi ĉiam estis sur mia vojo,
En mia kor'.

در هنگامهٔ اندوه

تو همیشه همراهم بودی،

در قلبم.

Dum somertagoj la belaj, sunaj,
Dum pluvaj, ploraj tagoj aŭtunaj
Aŭ dum sufer',

در روزهای زیبا و آفتابی تابستان،

در روزهای بارانی و گریان پاییز

و یا در رنج.

Se vanan vivon mi jam malbenis,
En tiu mondo nur vi min tenis,
Via esper'.

اگر زندگانی پوچ را نفرین کرده بودم،

در آن روزگار، تنها تو مرا نگاه داشتی،

امید تو.

Sed malaperis vi kvazaŭ vento,
Kaj post vi restis en kor' nur sento
De la sopir'.

اما تو همچون باد ناپدید شدی،

و پس از تو در قلبم برجای ماند

تنها احساس اشتیاق.

Nun persekutas min malbonsorto,
Kaj ĝi jam restos kun mi ĝis morto
En ĉiu spir'.

کنون بدبختی مرا در پی است،

و تا مرگ با من خواهد ماند

در همهٔ دم‌های زندگانیم.

Nenia celo, dezir' nenia
Troviĝas nune en vivo mia
Ĉar revoj for,

هیچ‌گونه آرمانی، هیچ‌گونه آرزویی

در زندگی امروزم پیدا نمی‌شود

چرا که رویاها دوراند.

Nune mi vivas vane, sencele,
Kaj de sopiro ege, kruele
Krevas la kor'.

اکنون بیهوده می‌زیم، بی‌هدف،

و از شدت اشتیاق، ظالمانه

قلبم از هم می‌پاشد.

سونت شمارهٔ ۱۱۶ شکسپیر

بله، عشق راستین پابرجای می‌ماند، حتی تا روز داوری. ولی اگر این عشق راستین به سرانجام نرسد چه؟ اگر عاشق به معشوق نرسد چه؟ امروزه در این گونه موارد، چنین عاشقان راستین شکست‌خورده‌ای را با عناوینی چون عزب‌اوقلی، loser، مردم‌گریز، غیراجتماعی، روانی و غیره خطاب می‌کنند :)

نام شعر: سونِت شمارهٔ ۱۱۶ شکسپیر (Sonnet CXVI)

سراینده: ویلیام شکسپیر

برگرداننده به پارسی: دکتر میرشمس‌الدین ادیب‌سلطانی (از صفحات XIII و XIV پیشگفتار سوگنمایش شاه ریچارد سوم، چاپ اول ۱۳۷۹، موسسهٔ انتشارات امیرکبیر - شابک: ۹۶۴-۰۰-۰۷۰۴-۸)

Let me not to the marriage of true minds

مگذار من بر سر راه پیوند ذهن‌های راست‌پیمان

Admit impediments. Love is not love

بپذیرم مانع‌ها را. آن عشقی عشق نیست

Which alters when it alteration finds,

که دگرگون می‌شود هنگامی که دگرگونی‌ها را برمی‌سهد

Or bends with the remover to remove:

یا خم می‌شود با سِتُرَنده تا بِستُرَد:

O no; it is an ever-fixed mark,

 آه، نه! عشق، دریا-نشانه‌ای است همواره پابرجای،

That looks on tempests, and is never shaken;

که به توفان‌ها می‌نگرد و هرگز نمی‌لرزد؛

It is the star to every wandering bark,

عشق، ستاره‌ای است برای هر کشتی سرگردان،

Whose worth's unknown, although his height be taken.

که ارزشِ آن ناشناخته است، هرچند که بلندایش اندازه گرفته می‌شود

Love's not Time's fool, though rosy lips and cheeks

عشق، بازیچهٔ زمانه نیست، هرچند که لبان و گونه‌های گلگون

Within his bending sickle's compass come; 

اندر پرهونِ داسِ خمیدهٔ زمان می‌آیند؛

Love alters not with his brief hours and weeks, 

عشق با ساعت‌ها و هفته‌های کوتاه زمان دگرگون نمی‌شود،

But bears it out even to the edge of doom.

بلکه زمان را برمی‌تابد، حتی تا دم روز داوری.

     If this be error and upon me proved,

       اگر این ادعا ایرنگ باشد و در من آزموده شود،

     I never writ, nor no man ever loved.

       من هرگز نسروده‌ام، و هم هیچ انسان هرگز عشق نورزیده‌است.

سرزمین پدری ما

نام شعر: سرزمین پدری ما (Nia patrujo)
سراینده: نمی‌دانم.
برگردان به فارسی: دکتر ناصرالدین صاحب‌الزمانی (از صفحهٔ ۱۸۲ کتاب زبان دوم، چاپ اول ۱۳۸۴ انتشارات عطایی)

             Regno konata,

             ای قلمروی آشنایِ

             De progresuloj!

             اعتلاجویان!

             Tero benata,

             ای سرزمین مبارکِ

             De paceuloj!

             صلح‌جویان!

             Kie troviĝas,

             کجایی تو؟

             Lando la bela!

             ای آبادستان زیبا! 

             ĉu vi kaŝiĝas?

             آیا تو پنهانی؟

             Hejmo ĉiela!

             ای منزلگه آسمانی!

             Vi estas ĉie,

             تو در همه جایی،

             Kvankam nenie!

             هر چند (به ظاهر) هیچ جایی!

             Nia patrujo!

             ای پدرستان ما (سرزمین پدری ما)!

             Esperantujo!

             ای اسپرانتویو (ای اسپرانتستان)!

به قلبمان

در این زمانهٔ‌ نامردی‌ها و نامرادی‌ها، هستند کسانی که راه دیگر مردمان را پی نگرفته‌اند! جوانمرد و استوار ایستاده‌اند و بدی نکردند. در هیچ دسته‌‌ای جای نگرفتند و هیچ‌کس را بر دیگری برتری ندادند. این افراد باید بر خود افتخار کنند، هر چند که مورد تمسخر قرار گرفته و می‌گیرند؛ هرچند که تنهایان‌اند.

نام شعر: به قلبمان (Pri nia koro)

سراینده: کالمان کلوتچی (Kálmán Kalocsay) - این شعر اولین بار در مجموعهٔ جهان و قلب در بوداپست به سال ۱۹۲۱ میلادی چاپ شده‌است.

برگردان به فارسی: بندهٔ حقیر

Ni estu fieraj, fratoj
Pri nia kor’,
Pri ĝiaj doloraj batoj!

برادران، ما می‌باید افتخار کنیم

به قلبمان،

به تپش‌های دردناکش!

Ĉar estas la bat’ dolora
En nia kor’
Pro tuta la mond’ senkora.

زیرا این تپش دردناک

در قلب ما است

از برای تمام این جهان بی‌قلب.

Nin mok’ kaj malam’ rigardas;
Sed nia kor’
Nur amon rebrilas, ardas.

استهزا و نفرت ما را می‌نگرد؛

ولی قلب ما

فقط عشق را می‌تاباند، در تب‌و‌تاب می‌سوزد.

En vintro de l’ tempo nuna
Jen nia kor’!
Ĝi estas la brilo suna.

در زمستان زمانهٔ‌ حاضر

به قلب ما بنگر!

که چون خورشیدی تابان است.

Frostiĝas nun sent’ kaj larmo...
Sun’: nia kor’
Vanluktas kun la malvarmo.

اکنون، عاطفه و اشک یخ زده‌اند...

خورشید: قلب ما

بیهوده با سرما در کشمکش است.

Sed venos, ho venos tempo
Por nia kor’!
Ni fidu je la printempo!

اما خواهد آمد، خواهد آمد زمانی

برای قلب ما!

ما باید به بهار ایمان داشته باشیم!

دگردیسی

شاعری را در نظر بگیرید که سال‌ها پیش، امپراتور از یکی از شعرهایش رنجیده و او را تبعید کرده‌است. دور از سرزمین خود، در خاکی غریب، در میان مردمانی که زبانش را نمی‌فهمند و شعرهایش را در نمی‌یابند. تنها سرمایه‌اش، شعرش، اکنون در نظر این مردمان جدید هیچ ارزشی ندارد.

این شاعر، پوبلیوس اویدیوس ناسو (اُوید) است که از ۴۳ پیش از میلاد تا ۱۸ پس از میلاد می‌زیست. او، درمانده و نالان، در پایان شاهکار بزرگش، دگردیسی‌ها (Metamorphoses)، بندی را آورد و در آن گفت که ماندگار است، و تا جهان باقی است از او نیز نامی باقی مانده، چرا که کاری بزرگ را به انجام رسانده‌است (این کتاب را استاد میرجلال‌الدین کزازی با نام «افسانه‌های دگردیسی» به پارسی ترجمه کرده‌اند).

گفتار او درست به مانند فردوسی بزرگوار ماست که در سرانجام سرایش شاهنامه او را رنجاندند، اما با این حال گفت که:

نمیرم از این پس که من زنده‌ام             که   تخم  سخن را پراکنده‌ام
بناهای   آباد     گردد    خراب            ز  باران  و  از  تابش آفتاب
پی  افکندم  از  نظم  کاخی بلند            که از باد و باران  نیابد گزند

 

بله، اُوید ماند،‌ سرافراز و بزرگ، و شاهکارش هزاره‌هاست که خوانده می‌شود و امروزه از آن بدکردارانی که او را از خانه‌اش دربه‌در کردند نامی بر جای نیست.

(با این حال بر این عقیده‌ام که باقی ماندن امروزهٔ نام او و آثارش چندان فرقی به حال او نداشت و ندارد. مُرده احتیاجی به نام بر جای‌گذاشته‌اش ندارد، چه نیک باشد چه بد. مهم، دوران زندگی او بود که به سختی گذشت و دوران زندگی بدکردارانی که بد کردند ولی به خوشی گذشت!)

نام شعر: آخرین بند کتاب آخر (کتاب پانزدهم) دگردیسی‌ها
سراینده: اُوید
برگردان به فارسی: بندهٔ حقیر (از روی ترجمهٔ انگلیسی نسخهٔ Brookes More چاپ ۱۹۲۲ انتشارات Cornhill)

Iamque opus exegi, quod nec Iovis ira nec ignis
nec poterit ferrum nec edax abolere vetustas.
Cum volet, illa dies, quae nil nisi corporis huius
ius habet, incerti spatium mihi finiat aevi: 

parte tamen meliore mei super alta perennis
astra ferar, nomenque erit indelebile nostrum,
quaque patet domitis Romana potentia terris,
ore legar populi, perque omnia saecula fama,
siquid habent veri vatum praesagia, vivam.

و اکنون، من کاری سترگ را به پایان رساندم، که نه خشم ژوپیتر، نه آتش، نه پولاد [شمشیر پولادین] و نه زمان نمی‌تواند آن‌را از بین برد.
مرگ من هرگاه که باشد بگذار فرا رسد که مرگ تنها بر این جسم فانی توانایی دارد.
چرا که پارهٔ بهتر من جاودان خواهد ماند، بر فراز ستارگان و نام من ماندگار و پاک‌نشدنی خواهد بود.
تا هر جا که قدرت امپراتوری روم بر سرزمین‌های فتح‌شده برقرار باشد، مرا [کتاب مرا] خواهند خواند.
اگر پیشگویی‌های شاعران درست باشد، در تمام دوران‌های آینده، من زنده خواهم بود و نام و آوازه‌ام پابرجا.

هنوز

شعری کوتاه و زیبا که دوستش دارم.

دنیا همچون شبی تیره در زمستانی سرد است، مردمان جهان خودخواه‌اند و زمانه با ناشادمانی می‌گذرد. با این وجود، شاعر هنوز امید دارد،‌ امید به قلبی آکنده از مهر که هنوز می‌تپد.

نام شعر: هنوز (ankoraŭ)

سراینده: اصل شعر را شاعر اسپرانتیست روس، رومن فرانکل (Roman Frankel) سروده البته با واژگان و قافیه‌ای دیگرگون. اما نسخهٔ فعلی که بسیار آهنگین‌تر و دلنشین‌تر از نسخهٔ اصلی است در کتاب نغمه‌های اسپرانتو (Kantaro Esperanta) آمده که مونتاگو سی. باتلر (Montagu C. Butler) آن‌را گردآوری کرده‌است. پس شاعر این نسخه را نیز نمی‌دانم.

برگردان به فارسی: دکتر ناصرالدین صاحب‌الزمانی (از صفحات ۲۲۴ و ۲۲۵ کتاب زبان دوم، چاپ اول ۱۳۸۴ انتشارات عطایی)

           Meze de vintro malvarma
           kantas ankoraŭ birdeto;
           kaj en la nokto malhela
           lumas ankoraŭ steleto.

                            در میان زمستانی سرد،
                          هنوز پرنده‌ای، نغمه می‌سراید؛
                           و در شبی تیره؛
                          هنوز، ستاره‌ی کوچکی، می‌درخشد.

           Meze de nigra nubaro
          brilas ankoraŭ la suno;
          blovas la suda venteto
          malgraŭ la griza aŭtuno.

                             در میان توده‌ابری سیاه،
                           هنوز، خورشید، می‌تابد؛
                            نسیم دلنواز جنوب؛
                           علی‌رغم خزان غم‌آلوده، می‌وزد.

          Meze de mond' egoista
          batas la koro amanta;
          meze de horo malgaja
          ridas espero flamanta.

                            در میان جهانی خودخواه،
                            قلب آکنده از مهر، هنوز، در تپش است؛
                            در میان ساعاتی ناشادمان؛
                            امیدی پر لهیب، می‌خندد.

سرویس‌های بلاگ ایرانی

می‌خواستم به جز اینجا، نسخه ای دیگر از وبلاگ را در سرویس‌های وبلاگ ایرانی بسازم (برای دسترسی افراد بدون فیلترشکن) و مطالب را همزمان در هر دو وبلاگ بنویسم. اما پس از اینکه موافقت‌نامه‌های برخی از این وبلاگ‌ها را دیدم پشیمان شدم:

در بند ۱۴ توافق‌نامهٔ وبلاگ بیان (blog.ir) چنین آمده که حق استفادهٔ مطلق از تمامی داده‌ها و محتویات وبلاگ را دارد!! دزدی از این بالاتر؟ و موارد وحشتناک دیگر.

در توافقنامهٔ بلاگ‌اسکای (blogsky.com) هم مثل بقیهٔ وبلاگ‌ها گفته که هر وقت دلش بخواهد توافقنامه را بدون اطلاع من عوض می‌کند و من با قبول این توافقنامه، آن توافقنامه‌های آینده را نیز (هر چه که باشد) قبول کرده‌ام!!! یعنی اگر در توافقنامه بعدی بنویسند که وبلاگ‌نویس به مسئولان سرویس وبلاگ اجازهٔ کشتن بدون دلیل او را می‌دهند من حق ندارم اعتراضی کنم چون قبلا آنرا قبول کرده‌ام!! در یکی دیگر از بندهای جالبش هم گفته که استفاده از سایت ریسک خودتان است، می‌خواستید ریسک نکنید! که البته من این ریسک رو نکردم :)

و تو مرا به یاد خواهی آورد!؟

دلدادگی بخشی مهم از شعر را تشکیل می‌دهد و طبعا بی‌وفایی بخشی مهم‌تر از آن‌را. شاعری می‌اندیشد که محبوبش پس از او چگونه با دیگران به خوشی و خنده می‌نشیند؛ آیا در آن زمان که عاشقی دیگر او را می‌ستاید لحظه‌ای به فکر گذشته می‌افتد؟ آیا عاشق دیرین خود را به یاد می‌آورد؟

اگر از من بپرسید که می‌گویم خیر، به یاد نمی‌آورد؛ و با پوزخندی بر لب، آن عاشق دیرین را مورد تمسخر نیز قرار می‌دهد. ولی اینجا دنیای شعر است، و دنیای شعر، آرمانشهری است که در آن ناممکن‌ها ممکن می‌شوند :)

نام شعر: و تو مرا به یاد خواهی آورد؟ (Kaj vi memoros min?)

سراینده: نمی‌دانم. این شعر را در کتاب نغمه‌های اسپرانتو (Kantaro Esperanta) هم دیده‌ام که مونتاگو سی. باتلر (Montagu C. Butler) آن‌را گردآوری کرده‌است.

برگردان به فارسی: دکتر ناصرالدین صاحب‌الزمانی (از صفحهٔ ۲۲۶ کتاب زبان دوم، چاپ اول ۱۳۸۴ انتشارات عطایی) - برخی از واژه‌های ترجمه را تغییر داده‌ام.

Aliaj lipoj flustros vin,

لب‌های دیگری [در گوش تو] زمزمه خواهند کرد،

Pri amo kaj fidel';

عشق و وفاداری را؛

Aliaj langoj nomos vin,

زبان‌های دیگری، تو را خواهند نامید،

Reĝino kaj angel'!

بانو و فرشته!

Sed eble, dum aŭskultos vi,

ولی شاید در آن دم که تو بدان‌ها گوش می‌دهی،

Penseto trudos sin,

اندیشه‌ای کوچک، خود را بر تو، تحمیل کند،

Pri l'nuna hor', jam longe for-

از آن ساعت با هم‌بودن - که اینک مدت‌ها از آن سپری گشته -

Kaj vi memoros min!?

و تو، مرا به یاد خواهی آورد! ؟

آه، قلب من

شعری کوتاه از بنیان‌گذار زبان اسپرانتو، لودویک زامنهوف (۱۸۵۹-۱۹۱۷). این شعر را اولین نوشته ادبی منتشر شده به زبان اسپرانتو می‌دانند. او این شعر را کمی پیش از کتاب اونوا لیبرو منتشر کرد (۱۸۸۷ میلادی) که در آن برای اولین بار زبان اسپرانتو را شرح داد.

در این شعر می‌توان اشتیاق و شادمانی زامنهوف را از به سرانجام رسیدن کار زبان نوساخته‌اش دید. او زبانی ساخته که می‌تواند مردمان سراسر جهان را به هم پیوند دهد و برادری را در میان نوع بشر بپراکند. او کاری کرده که هیچ‌کس تاکنون در جهان نکرده‌است: او دیوارهای میان مردمان را فروریخته‌است! همان‌طور که خود زمانی گفت:

Rompu! Rompu la murojn inter la popoloj!  

خراب کنید! خراب کنید این دیوارهایی را که میان مردمان جدایی افکنده‌اند!

او را در این شعر در اوج خوشحالی می‌بینیم. با قلبی که می‌خواهد از سینه به بیرون بجهد. خوشحالی ساده و بی‌پیرایهٔ زامنهوف در این شعر، هر خوانندهٔ‌ آگاه و باذوقی را سر شوق می‌آورد :)

نام شعر: آه، قلب من (Ho, mia kor')

سراینده: لودیک زامنهوف

برگردان به فارسی: بندهٔ حقیر

Ho, mia kor', ne batu maltrankvile,

                            آه، قلب من، پریشان مزن،     

El mia brusto nun ne saltu for!

                            حال از سینه من بیرون مرو!

Jam teni min ne povas mi facile,

                            من اکنون به زحمت خود را نگه داشته‌ام،

Ho, mia kor'!

                             آه، قلب من!

Ho, mia kor'! Post longa laborado

                              آه، قلب من! پس از کوششی طولانی،

Ĉu mi ne venkos en decida hor'?

                              در ساعت سرنوشت‌ساز پیروز نخواهم شد؟

Sufiĉe! trankviliĝu de l' batado,

                              کافیست! ضربانت را آرام کن،

Ho, mia kor'!

                              آه، قلب من!